काठमाडौं ११/कात्तिक
ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई देश छाड्न प्रतिबन्ध लगाएर २४ घण्टाभित्र राहदानी बुझाउन आदेश दिएको छ ।
फ्लाभियोले अदालतको आदेश नमान्दा उनको राहदानी रद्द गरिएको छ र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अनुसन्धान पनि चलिरहेको छ ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले फ्लाभियो र उनको परिवारलाई भिसा जारी गरेर अमेरिका प्रवेश गर्न दिने बताएका छन् ।
ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपति निर्वाचनमा पराजित फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई विदेश जान प्रतिबन्ध लगाएको छ । उनलाई २४ घण्टा भित्र राहदानी बुझाउन आदेश दिइएको छ । तर पालना नगरेपछि उनको राहदानी रद्द गरिएको छ ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले फ्लाभियो र उनको परिवारलाई भिसा जारी गरेर अमेरिका प्रवेश गर्न दिने बताएका बीबीसीले जनाएको छ । यो घटनाले ब्राजिलको राजनीतिक वृत्तमा नयाँ विवाद सिर्जना गरेको छ ।
सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अनुसन्धान चलिरहेको बेला ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश अलेक्जान्द्रे डी मोराइसले सोमबार फ्लाभियोलाई देश छाड्न नपाउने आदेश दिएका थिए । साथै, २४ घण्टाभित्र आफ्ना राहदानी प्रहरीलाई बुझाउन निर्देशन दिएका थिए ।
फ्लाभियो र वकिल विलर तोमाजबीचको सम्बन्ध तथा सम्भावित वित्तीय कारोबारबारे अनुसन्धान भइरहेको छ । फ्लाभियोले आफूमाथिका आरोप भने अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।
आइतबार सम्पन्न ब्राजिलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा दक्षिणपन्थी उम्मेदवार बोल्सोनारो वामपन्थी प्रतिद्वन्द्वी लुलासँग पराजित भएका थिए । निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भए पनि बोल्सोनारोले हालसम्म पराजय स्वीकार गरेका छैनन् ।
फ्लाभियोका पिता तथा पूर्वराष्ट्रपति जायर बोल्सोनारो पनि सन् २०२२ को निर्वाचनमा लुलासँग पराजित भएपछि अमेरिका गएका थिए । पछि ब्राजिल फर्किएका उनी सन् २०२२ को निर्वाचनपछि सत्ता कब्जा गर्ने प्रयास गरेको अभियोगमा सुनाइएको २७ वर्षको जेल सजायअन्तर्गत अहिले घरमै नजरबन्दमा छन् ।
फ्लाभियोले सोमबार सामाजिक सञ्जालमा भिडियो सार्वजनिक गर्दै आफू ब्राजिल छाड्ने मनसायमा नरहेको बताएका थिए । उनले अदालतको आदेश पालना गर्दै राहदानी बुझाउने र राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाको सरकारविरुद्ध राजनीतिक प्रतिपक्षका रूपमा काम जारी राख्ने बताएका थिए ।
रोयटर्सका अनुसार फ्लाभियो ब्राजिल छाडेर अमेरिका पुगेको समाचार सार्वजनिक भएको छ । यद्यपि, उनी कुन बाटो हुँदै अमेरिका पुगे भन्नेबारे स्पष्ट विवरण सार्वजनिक भएको छैन ।
लुकाउनुपर्ने केही छैन भने डराउनुपर्दैन ,राष्ट्रपति
ब्राजिलका राष्ट्रपति लुलाले, फ्लाभियोले देश छाडेको खबरप्रति टिप्पणी गर्दै त्यसलाई ‘लज्जास्पद’ भनेका छन् । उनले आफू निर्वाचनमा पराजित हुँदा देशमै बसेको स्मरण गराउँदै भने, ‘लुकाउनुपर्ने केही छैन भने डराउनुपर्ने केही छैन ।’
ब्रासिलियामा आयोजित जन्मदिनसम्बन्धी एक कार्यक्रममा बोल्दै लुलाले सो टिप्पणी गरेका हुन् ।
आफूले पनि निर्वाचनमा पराजय भोगेको तर देश नछाडेको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘म पनि निर्वाचनमा हारेको छु, तर ब्राजिलमै बसेँ ।’
उनले निर्वाचनमा पराजित भएको लगत्तै देश छाडेको भन्ने आरोप लागेका बोल्सोनारोप्रति कटाक्ष गर्दै भने, ‘निर्वाचन भर्खरै हारेको र देशबाट भागेको नागरिकको मनमा कस्तो अपराधबोध होला भनेर म सोचिरहन्छु ।’
लुलाले बोल्सोनारोले देशमै बसेर आफूविरुद्धका आरोप गलत साबित गर्न सक्ने भए पनि त्यसो नगरेको आरोप लगाए ।
‘मैले उनलाई इमानदारिता प्रमाणित गर्ने अवसर दिन निर्वाचन अदालतमा सबै कागजात बुझाएको थिएँ,’ लुलाले भने ।
बोल्सोनारोले भने कागजात नबुझाएको आरोप लगाउँदै लुलाले उनलाई आफूले देखेका सबैभन्दा झुट बोल्ने व्यक्तिमध्ये एक भएको टिप्पणी गरे ।
लुलाले आफूलाई पनि एकपटक राहदानी बुझाउन भनिएको र आफूले अदालतको आदेश पालना गरेको स्मरण गरे । सन् २०१८ मा घुसखोरीसम्बन्धी कानुनी विवाद र भ्रष्टाचारसम्बन्धी आरोपमा पुनरावेदनमा पराजित भएपछि आफूले राहदानी बुझाएको उनको भनाइ थियो ।
‘बोल्सोनारोले पनि त्यही गर्नुपर्थ्यो,’ लुलाले भने, ‘ब्राजिल उनको दोस्रो मातृभूमि हो, पहिलो त अमेरिकाको चाकरी गर्नु हो ।’
‘देश छाड्दैमा भगौडा ठहरिँदैनन्’
फ्लाभियोले अदालतको आदेश उल्लंघन गरेको आरोप लागे पनि उनलाई कानुनी रूपमा भगौडा भन्न मिल्ने अवस्था नरहेको फौजदारी कानुनका विज्ञहरूले बताएका छन् ।
बीबीसी ब्राजिलसँग कुरा गरेका विज्ञहरूका अनुसार कुनै व्यक्तिविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी भएको र त्यसको कार्यान्वयनका लागि उपस्थित हुनुपर्ने अवस्थामा उनी उपस्थित नभएमा मात्रै भगौडा मान्न सकिन्छ ।
अदालतको आदेश उल्लंघन गर्नु भने कानुनी कारबाहीको आधार बन्न सक्छ । ब्राजिलको दण्ड संहिताअनुसार सरकारी आदेश अवज्ञा गरेको कसुरमा हिरासत र जरिवानाको व्यवस्था छ ।
फ्लाभियोका भाइ एडुआर्डो बोल्सोनारोले पनि निर्वाचनमा पराजित भए अमेरिका जान उनलाई यसअघि सुझाव दिएका थिए । एडुआर्डो सन् २०२५ देखि अमेरिकाको टेक्सासमा बस्दै आएका छन् ।
फ्लाभियोको विदेश यात्रासम्बन्धी विवाद, अदालतको आदेश र अमेरिकी प्रशासनले भिसा दिने घोषणा गरेपछि ब्राजिल र अमेरिकाबीचको राजनीतिक तनावसमेत बढ्न सक्ने देखिएको छ ।
